પેટ્રોલ-ડીઝલ
પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ રોજ કેવી રીતે નક્કી થાય છે અને દરેક શહેરમાં અલગ કેમ હોય છે
આ લેખ બીજી ભાષામાં: हिंदीEnglish
સીધો જવાબ: પેટ્રોલ-ડીઝલનો ભાવ તેલ કંપનીઓ (ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ, હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ)ની બેઝ કિંમત, પરિવહન, કેન્દ્રની એક્સાઇઝ ડ્યૂટી, ડીલર કમિશન અને રાજ્યના વેટને જોડીને બને છે. 16 જૂન 2017થી ભાવ રોજ સવારે 6 વાગે બદલાઈ શકે છે. રાજ્યોનો વેટ અલગ હોવાથી દરેક રાજ્યમાં કિંમત અલગ હોય છે. તમારા પંપનો રેટ તેના ડીલર કોડથી SMS મોકલીને જાણી શકાય છે.
પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ રોજ કેમ બદલાઈ શકે છે?
16 જૂન 2017થી દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ રોજ નક્કી થાય છે. સરકારી તેલ કંપનીઓ — ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOCL), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) — કોઈ ફેરફાર હોય તો તેને સવારે 6 વાગે લાગુ કરે છે. અગાઉ આ ફેરફાર દર પખવાડિયે થતો હતો.
રોજની વ્યવસ્થાનો અર્થ એ નથી કે દરરોજ ભાવ બદલાશે જ. વ્યવહારમાં ઘણી વાર ભાવ અઠવાડિયાં કે મહિનાઓ સુધી બદલાતા નથી; વ્યવસ્થા ફક્ત એવી છે કે ફેરફાર કોઈ પણ સવારે લાગુ થઈ શકે.
એક લિટરની કિંમતમાં શું-શું ઉમેરાય છે?
- બેઝ પ્રાઇસ: કાચા તેલની કિંમત, રિફાઇનિંગ અને તેલ કંપનીનો ખર્ચ. તે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ અને રૂપિયા-ડોલરના દર પર આધાર રાખે છે.
- પરિવહન (ફ્રેટ): રિફાઇનરી કે ડેપોથી પેટ્રોલ પંપ સુધી ઇંધણ પહોંચાડવાનો ખર્ચ.
- કેન્દ્રની એક્સાઇઝ ડ્યૂટી: આખા દેશમાં એકસરખી.
- ડીલર કમિશન: પેટ્રોલ પંપ માલિકનો હિસ્સો.
- રાજ્યનો વેટ કે વેચાણ વેરો: દરેક રાજ્ય પોતાનો દર નક્કી કરે છે, કેટલાંક રાજ્યો સેસ પણ લગાવે છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલ હાલ જીએસટીની બહાર છે, તેથી તેના પર કેન્દ્ર અને રાજ્ય પોતપોતાના ટેક્સ લગાવે છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયની સંસ્થા PPAC ભાવનું વિગતવાર માળખું પ્રકાશિત કરે છે.
દરેક રાજ્ય અને શહેરમાં ભાવ અલગ કેમ હોય છે?
સૌથી મોટું કારણ છે રાજ્યોનો વેટ. જે રાજ્યમાં વેટ વધુ, ત્યાં પેટ્રોલ મોંઘું. એ જ રાજ્યનાં જુદાં શહેરોમાં પણ ડેપોથી અંતર પ્રમાણે પરિવહન ખર્ચ બદલાય છે, તેથી થોડા પૈસાનો ફરક દેખાય છે.
તમારા પેટ્રોલ પંપનો આજનો રેટ કેવી રીતે જાણવો?
દરેક પેટ્રોલ પંપનો એક ડીલર કોડ હોય છે, જે પંપ પર લખેલો હોય છે. આ કોડથી SMS મોકલીને એ પંપનો આજનો રેટ જાણી શકાય છે:
| કંપની | SMSનું ફોર્મેટ | નંબર |
|---|---|---|
| ઇન્ડિયન ઓઇલ | RSP (ડીલર કોડ) | 9224992249 |
| ભારત પેટ્રોલિયમ | RSP (ડીલર કોડ) | 9223112222 |
| હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ | HPPRICE (ડીલર કોડ) | 9222201122 |
કંપનીઓ આ નંબર બદલી પણ શકે છે, તેથી તાજા નંબર કંપનીની સત્તાવાર વેબસાઇટ કે એપ પર જરૂર જુઓ. ત્યાં શહેર પ્રમાણે રેટ પણ મળે છે.
પેટ્રોલ પંપ પર કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું?
- મીટર શૂન્યથી શરૂ થાય: ભરાવ શરૂ થાય તે પહેલાં મશીન પર 0 જોઈ લો.
- 5 લિટરની તપાસ: પંપ પાસે તોલમાપ વિભાગ પ્રમાણિત 5 લિટરનું માપ હોય છે. જથ્થા પર શંકા હોય તો તપાસ કરાવવાનો અધિકાર છે.
- ફિલ્ટર પેપર ટેસ્ટ: પેટ્રોલમાં ભેળસેળની શંકા હોય તો ફિલ્ટર પેપર ટેસ્ટ માંગી શકો છો. શુદ્ધ પેટ્રોલ ડાઘ છોડ્યા વગર ઊડી જાય છે.
- બિલ લો અને ફરિયાદ હોય તો કંપનીના કસ્ટમર કેર પર નોંધાવો.
ઇંધણના ભાવ સંબંધિત તાજા સમાચાર માટે અમારું પેટ્રોલ-ડીઝલ પેજ જુઓ.
સ્ત્રોત
આ લેખના તથ્યો આ સત્તાવાર સ્ત્રોતો સાથે તપાસવામાં આવ્યા છે:
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
પેટ્રોલ-ડીઝલના નવા ભાવ ક્યારે લાગુ થાય છે?
તેલ કંપનીઓ કોઈ ફેરફાર હોય તો તેને સવારે 6 વાગે લાગુ કરે છે. એ દિવસે ફેરફાર ન હોય તો આગલા દિવસનો રેટ જ ચાલુ રહે છે.
પેટ્રોલ પર જીએસટી કેમ નથી લાગતો?
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને કેટલાંક અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો હાલ જીએસટીની બહાર રખાયાં છે. તેના પર કેન્દ્ર એક્સાઇઝ ડ્યૂટી અને રાજ્ય વેટ લગાવે છે.
નજીકનાં બે શહેરોમાં પેટ્રોલનો ભાવ અલગ કેમ?
જો શહેરો જુદાં રાજ્યોમાં હોય તો વેટનો દર અલગ હોય છે. એક જ રાજ્યમાં હોય તો ડેપોથી અંતર પ્રમાણે પરિવહન ખર્ચ બદલાય છે.
ડીલર કોડ ક્યાં મળશે?
ડીલર કોડ પેટ્રોલ પંપના બોર્ડ કે મશીન પાસે લખેલો હોય છે. પંપના કર્મચારીને પણ પૂછી શકો છો.